Greenwashing – co to jest?

greenwashing co to jest i dlaczego jest groźny

Greenwashing do niedawna określenie te praktycznie nie było mi znane. Co nie znaczy, że nie miałam do czynienia z samym zjawiskiem. Właściwie to w ostatnich latach coraz częściej zjawisko to nie tylko jest spotykane, ale również jest tematem wielu debat.

I choć nie znałam tego anglojęzycznego określenia to już nasze Polskie z pewnością tak. Bo Greenwashing to nic innego jak tzw. „ekościema” lub zielone kłamstwo.

Spis treści

Toggle

Co to jest greenwashing?

Jak można się już domyśleć Greenwashing (rzadziej zwany greenwash) to celowe wprowadzanie w błąd, że dany produkt, czynność lub usługa jest ProEkologiczna lub nosi tego znamiona. Jaki to ma cel? W większości przypadków zachęcenie klienta do zakupu bądź skorzystania z usługi.

W dzisiejszych czasach wiele osób szuka sposobów na to by żyć bardziej ekologicznie bliżej natury. Z tego też powodu szukają oni produktów i usług, które zaspokoją powstałą potrzebę. A firmy to wykorzystują.

Zjawisko „greenwashing” to sytuacja, w której niektóre firmy deklarują swoje produkty jako ekologiczne, pomimo nie spełniania wszystkich kryteriów ekologicznych. Może to wynikać z chęci zwiększenia sprzedaży poprzez wykorzystanie popularności znakowania ekologicznego, bez rzeczywistego zaangażowania w zrównoważone praktyki. Takie działanie wpływa na wiarygodność znakowania ekologicznego i utrudnia konsumentom dokonywanie informowanych wyborów.
Encyklopedia Zarządzania
https://mfiles.pl/pl/index.php/Znakowanie_ekologiczne_wyrob%C3%B3w 29.01.2025

Warto wiedzieć, że firmy decydują się głównie w celach marketingowych.

Jakie są 7 grzechów greenwashingu?

Istnieje kilka różnych typów greenwashingu i co ciekawe nie każda firma, która go popełnia jest tego świadoma.

Ukryty kompromis (Hidden Trade-Off) – firmy promują jeden z aspektów produktu ukrywając inny,
Brak dowodów (Lack of Proof) – firmy twierdzą, że ich produkt jest ekologiczny chociaż nie ma na to żadnych dowodów,
Brak precyzji lub Niejasność (Vagueness): używanie w promocji samych ogólników takich jak „naturalny”, „ekologiczny”, „zielony”, „przyjazny dla środowiska” jednocześnie nie podając konkretnego wyjaśnienia, co konkretnie takie jest i z jakiego powodu.
Brak związku, istotności (Irrelevance): czyli używanie informacji, które mogą być prawdziwe, ale nie koniecznie mają związek z danym produktem,
Fałszywe oznakowania, wymyślanie certyfikatów (Made-up Labels): firmy czasem używają nie nadanych im certyfikatów lub same tworzą nowe nie istniejące,
Mniejsze zło (Lesser of Two Evils): firmy czasem porównują swoje produkty z innymi, w tym wypadku twierdzą, że ich produkt jest lepszy bo np. zawiera mniej plastiku niż konkurencyjny.
Kłamstwo (Fibbing): czyli sytuacja kiedy firma tworzy całkowicie fałszywą informacje o produkcie. Może chodzić zarówno o właściwości jak i cechy.

Jakie są przykłady greenwashingu?

Praktycznie na całym świecie można znaleźć firmy, które stosują greenwashing. Praktyki te są bowiem bardzo popularne z zwłaszcza, że ekologia jest w ostatnich latach szeroko omawianym tematem.

Do najczęstszych ekościem należy np.:

twierdzenie, że produkty i/ lub opakowania są biodegradowalne podczas gdy tak naprawdę nie są,
reklamowanie np. odzieży jako „eko” podczas gdy zawiera ona głównie sztuczne materiały takie jak poliester,
fałszowanie ilości emisji spalin w pojeździe,
stawianie w przestrzeni miejskiej, biurowej tzw. eko ścian, które teoretycznie mają oczyszczać powietrze, ale wykonane są z farbowanych martwych roślin,
nazywanie produktów np. eko, bio bez potwierdzających certyfikatów,
promowanie firm jako ekologiczne podczas gdy głównym źródłem finansowania są paliwa kopalniane

Co grozi za greenwashing?

Zacznę od przypomnienia, że nie jestem prawnikiem jedynie konsumentem, który szuka informacji o swoich prawach. Z tego co znalazłam na chwilę obecną trwają próby regulacji tego zjawiska. Jak jednak historia pokazuje różnie z tym bywa.

Na pewno jednak firmy obowiązują ustawy wymuszające podanie informacji o składzie danego produktu. Jak i ustawy o nie uczciwych praktykach rynkowych (a pod to podciągnąć można np. celowe wprowadzanie w błąd klientów w celach uzyskania zysków). Więc firma może nie koniecznie odpowie za greenwashing, ale za inne „uregulowane działania” mu towarzyszące już tak.

Oczywiście o ile zostanie to zgłoszone i prawdopodobnie będzie to kara pieniężna.

Jakie są negatywne skutki greenwashingu?

Wbrew pozorom jest ich całkiem sporo:

Dla konsumentów:

utrata zaufania do firm z branży EKO
frustracja bo produkt nie tylko nie spełnia pokładanych „nadziei” a czasem może być nawet niebezpieczny dla konsumenta (np. alergików czy osób chorych na inne choroby jest całkiem sporo),

Dla Firm

kary finansowe,
utrata reputacji,
rezygnacja inwestorów.

Dla środowiska naturalnego

produkty udawajcie ekologiczne mogą szkodzić środowisku naturalnemu jeszcze bardziej
może to także wpływać na utrwalanie mitów w kwestii działania niektórych produktów

Podsumowanie

Greenwashing jest zjawiskiem powszechnym i niebezpiecznym, choć z pozoru firmą może wydawać się mało istotny. W końcu co komu zrobi „małe kłamstwo”. A jednak przesuwa on granicę tego do czego zdolni są ludzie dla zysku.

Skutki mogą być zaś opłakane i każdy z nas na dłużą metę może ponieść ich konsekwencję.